Ανευθυνότητα και υπεκφυγές

Μάρτιος του 2016 - το προσφυγικό πρόβλημα συνεχίζει να βρίσκεται στην κορυφή της κυβερνητικής ατζέντας. Χιλιάδες πρόσφυγες βρίσκονται εγκλωβισμένοι στην Ειδομένη, οι βαλκανικές χώρες, η μία μετά την άλλη, κλείνουν τα σύνορα τους, ενώ στην Ελλάδα τα κύματα των προσφύγων συνεχίζουν να εισρέουν. Κάπως έτσι η Ελλάδα βρίσκεται σε αδιέξοδο καθώς ο Πρωθυπουργός κ. Τσίπρας συνεχίζει να υπερασπίζεται την «ανθρωπιστική» πολιτική της κυβέρνησης χωρίς όμως ένα σαφές πλάνο για την αντιμετώπιση του προβλήματος σε συνεργασία με την Ευρώπη. Πρόσφατα παραχώρησε συνέντευξη στον κ. Χατζηνικολάου όπου ομολόγησε πως ως κυβέρνηση «ήμασταν ανέτοιμοι». Η δήλωση αυτή δείχνει πως ο πρωθυπουργός αναλαμβάνει την ευθύνη και με πολιτικό ρεαλισμό συνειδητοποιεί το πρόβλημα. Ωστόσο η φράση του συνεχίζεται «…γιατί δεν μπορούσαμε να είμαστε έτοιμοι για τόσο μεγάλες ροές αλλά δεν υποτιμήσαμε τον κίνδυνο, από το Μάρτιο του 2015 ζητούσα συνεννόηση με Τουρκία για να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα».

Για άλλη μια φορά ο Πρωθυπουργός προσπαθεί να υπεκφύγει και να καταδείξει πως ο ίδιος κατέβαλε όλες τις προσπάθειες για την διευθέτηση του ζητήματος ωστόσο οι «άλλοι» δυσχέραιναν το έργο του. Στην ίδια συνέντευξη μάλιστα κατηγορεί ακόμα και την αεροπορική εταιρία Turkish Airlines για την τιμή των εισιτηρίων που διευκολύνει την μετακίνηση προς την Τουρκία και επομένως προς την Ελλάδα.

Η τακτική αυτή του κ. Τσίπρα σίγουρα δεν αρμόζει σε έναν πρωθυπουργό ο οποίος ως αρχηγός της κυβέρνησης όφειλε να αναλάβει την ευθύνη, τουλάχιστον όση ανήκει στην κυβέρνηση του, και όχι να κατηγορεί άλλους για την αποτυχία του πολιτικού του προγράμματος. Η υπεκφυγή αυτή όμως δεν είναι καινούριο χαρακτηριστικό της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ. Στην χώρα μας ακόμα και εκτός των πολιτικών ορίων ανθεί η τέχνη της υπεκφυγής. Ολόκληρες γενιές έχουν μεγαλώσει με την νοοτροπία πως δεν ευθύνονται οι ίδιοι σε τίποτα παρά μόνο οι άλλοι. Ιδίως όταν οι άλλοι τυγχάνουν ξένοι τόσο το καλύτερο για τον Έλληνα, ο οποίος βρίσκει εξιλαστήριο θύμα για να του φορτώσει κάθε αποτυχία της χώρας. Οι Άγγλοι (και οι Γάλλοι) θεωρούνταν για μεγάλο διάστημα, από τη δημιουργία του νεοελληνικού κράτους μέχρι τον Β’ παγκόσμιο πόλεμο, τέτοιοι αποδιοπομπαίοι τράγοι ενώ στην συνέχεια οι Αμερικάνοι φορτώθηκαν αυτό το βάρος ειδικά για την Χούντα των Συνταγματαρχών το 1967. Πλέον η Ευρωπαϊκή Ένωση και ιδιαίτερα η Γερμανία θεωρούνται οι «αγαπημένοι» υπαίτιοι για τα δεινά της χώρας.

Οι χώρες αυτές σε καμία περίπτωση δεν αγιοποιούνται και ούτε παραγράφονται οι ευθύνες τους καθώς όντως έπαιξαν σημαντικό ρόλο και επηρέασαν το Ελληνικό κράτος για να εξυπηρετήσουν δικά τους συμφέροντα. Ωστόσο, εξίσου αναγκαία είναι η διαπίστωση πως όλα τα κράτη κοιτάζουν το δικό τους συμφέρον. Αυτή την διαπίστωση δεν έχει κάνει μεγάλο μέρος της ελληνικής κοινωνίας, το οποίο πέφτει από τα σύννεφα κάθε φορά που η κάθε Ουγγαρία κλείνει τα σύνορα της στους πρόσφυγες και δεν βοηθάει το έργο της Ελλάδας.

Αυτή η μανιχαϊστική αντίληψη περί άσπρου και μαύρου έχει οδηγήσει ουκ ολίγες φορές τον λαό σε αποφάσεις με έντονο το συναισθηματικό στοιχείο. Πιο πρόσφατο παράδειγμα αποτελεί το δημοψήφισμα του Ιουλίου στο οποίο θεωρώντας «κακιά» την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία δεν θέλει το καλό της χώρας, πολλοί έσπευσαν να επικροτήσουν την διαφαινόμενη έξοδο από την Ένωση (αν και όπως αποδείχθηκε το ερώτημα του δημοψηφίσματος δεν αφορούσε το ζήτημα αυτό) δίχως να αντιληφθούν τις επιπτώσεις που θα είχε μια τέτοια κίνηση για το κράτος. Ανένδοτος ο μέσος Έλληνας θεωρούσε πως ως δια μαγείας όλα του τα προβλήματα θα λύνονταν με το Grexit.

Όπως προαναφέρθηκε, η ένωση φέρει ευθύνες για την οικονομική και κοινωνική κατάσταση της χώρας. Ωστόσο φέρει τις λιγότερες. Εκτός κι αν είναι υπεύθυνη για το γεγονός πως η εισιτηριοδιαφυγή στον ΟΑΣΘ ξεπερνάει τα 17 εκατομμύρια ετησίως. Εκτός κι αν είναι υπεύθυνη για την πλήρη απαξίωση των ελληνικών πανεπιστημίων. Εκτός κι αν ευθύνεται που η χώρα ήταν «πρωταθλήτρια» της ΕΕ στην διαφθορά το 2014 (το 2015 κατατάσσεται ενθαρρυντικώς στην 58^η θέση από την 69^η το 2014 σε σύνολο 168 χωρών σύμφωνα με την έκθεση της Διεθνούς Διαφάνειας¹). Εκτός κι αν ευθύνεται που η Ελλάδα συνεχίζει να δέχεται αθρόα πρόσφυγες δίχως όμως να έχει εξασφαλίσει τι θα γίνει στην συνέχεια με αυτούς και κατά πόσον μπορεί να τους αντέξει η εθνική οικονομία. Εκτός και εάν ευθύνεται για τον πακτωλό των χρηματικών ενισχύσεων που κατέβαλε από την δεκαετία του 1990 και μετά για την αναδιάρθρωση της γεωργίας, την ανάπτυξη της εκπαίδευσης, της έρευνας και της επιχειρηματικότητας. Εκτός κι αν, τέλος, είναι αυτή που αναδεικνύει τις κυβερνήσεις και όχι ο λαός. Ένας λαός που σε μεγάλο βαθμό έχει μάθει να είναι ευθυνόφοβος με την πρόφαση πως διαρκώς φταίνε οι άλλοι και όχι ο ίδιος. Τελικά ο μεγαλύτερος εχθρός μας είναι ο ίδιος ο εαυτός μας.

¹http://www.kathimerini.gr/847275/article/epikairothta/ellada/epiteloys-meiwnetai-h-diaf8ora-sthn-ellada